Hmm…chyba nie spotkałam ucznia, dla którego ten czas nie byłby w pewnym stopniu problematyczny. Jak to z reguły z uciążliwymi gramatycznymi treściami bywa, problem tkwi w braku punktu odniesienia do tego czasu w języku polskim. U nas tego rodzaju perspektywa czasowa jest wyrażana za pomocą różnych czasów i środków. Dlatego dla presens perfekt musimy zrobić sobie miejsce w głowie.

Ale najpierw dowiedzmy się jak tworzymy czas presens perfekt w szwedzkim:

• har + forma supinum

A teraz spójrzmy na przykład użycia tego czasu w naturze:

Jag skulle nog våga säga att det knappast har funnits någon fråga som har lockat så många människor att öppna sig på sociala medier.

 

(Odważyłabym się stwierdzić, że żadna inna kwestia nie zdołała zachęcić tak wielu ludzi do otwarcia się w mediach społecznościowych)

 

To teraz powiedz mi, gdzie  w tym zdaniu mamy formy czasu presens perfekt?

(Chopin, sonata B)

Tak! “har funnits”, “har lockat”.

Tutaj mamy dwie formy supinum:

• funnits od czasownika finnas, finns
• lockat od czasownika locka, -ar

Pierwszy czasownik to tzw. czasownik nieregularny i tutaj form tych czasowników musimy się nauczyć na pamięć. Można z listy, ale można też z super interaktywnych fiszek z obrazkami, które stworzyłam na platformie learnote. Znajdziesz je tutaj. A wyglądają tak:

Natomiast “locka, -ar” to czasownik regularny i formę supinum tworzymy dodając do tematu końcówkę “-t”. Spójrz jak to wygląda w trzech grupach czasowników regularnych:

1.locka             lockar            har lockat

2a. vänd/a      vänder           har vänt 

2b. köp/a        köper             har köpt 

3.   bo               bor                 har bott 

Kiedy używamy czasu presens perfekt w szwedzkim

Tworzenie czasu presens perfekt, kiedy już mamy formy czasowników nieregularnych w jednym palcu, raczej nie nastręcza trudności. Problem tkwi w odwiecznym pytaniu “Kiedy go używać?” Tutaj znajdziesz kilka żelaznych zasad razem z użytecznymi przykładami:

• kiedy coś rozpoczęło się w przeszłości i trwa nadal, niczym szczęśliwe małżeństwo. Mogłabym powiedzieć np. Jag har varit gift med samma man i tolv år. (Jestem żoną tego samego mężczyzny od dwunastu lat).

Teraz pomyśl sobie o innych życiowych sytuacjach, w których coś zaczyna się i potem trwa i trwa i trwa…

Masz to? Praca, mieszkanie, romans, wyrzuty sumienia, problemy z kręgosłupem. No to jak to będzie po szwedzku?

1. Od dwóch tygodni bolą mnie plecy.
2. On mnie zdradza od trzech lat. (szw. vara otrogen)
3. Mieszkamy na Söder od 15 lat.

• do wszystkich pytań o to czy ty kiedykolwiek? czy zdarzyło ci się kiedyś? (po szwedzku używamy w tym celu “någon gång”).

np. Har du varit otrogen någon gång?

No więc wyobraź sobie, że naprzeciwko Ciebie siedzi Alexander Skarsgård, a Ty masz milion pytań. Mógłbyś zapytać np.

1. Har du någon gång känt dig väldigt sömnig efter lunch? (Czy czułeś się kiedyś śpiący po lunchu?)
2. Har du någon gång drömt om att bo på en ö? (Czy marzyłeś kiedykolwiek, żeby mieszkać na wyspie?)
3. Har du någon gång provat att göra parmesanchips? (Czy próbowałeś kiedyś zrobić parmezanowe chipsy?)

To teraz Twoja kolej, ułóż kilka własnych pytań.

• kiedy czas i dobre intencje nie mają znaczenia, liczy się skutek lub to, że coś w ogóle miało miejsce.

np. Jag är inte hungrig. Jag har just ätit en gigantisk kanelbulle. (Nie jestem głodna. Właśnie zjadłam gigantyczną bułkę cynamonową)

Allt bygger på saker som andra människor redan har gjort eller sagt. (Wszystko bazuje na rzeczach, które inni ludzie już zrobili lub powiedzieli)

Dina idéer är summan av böcker du har läst, musik du har lyssnat på, människor du har mött och platser du har besökt. (Twoje pomysły są sumą ksiażek, które przeczytałeś, muzyki, której słuchasz, ludzi, których spotkałeś i miejsc, które odwiedziłeś.)

• do wyrzucania komuś, że on “zawsze” albo “nigdy”, czyli coś czego powinniśmy ponoć unikać w rozmowach z ludźmi:) np. Nigdy nie lubiłam zapachu Twoich perfum!

Spójrz na ten autentyczny nagłówek z epokowym wyznaniem:

Paris Hilton: Jag har aldrig städat en toa

Możnaby też powiedzieć:

Jag har alltid velat träffa Alexander Skarsgård och fråga honom om han någon gång har städat en toa. 

• do ułożenia chronologicznego porządku w przyszłości, czyli na przykład powiedzieć dzieciom, że lody będą jak zjedzą mięsko.

När vi har ätit färdigt ska jag diska. (Kiedy skończymy jeść, pozmywam naczynia)

A na stronie internetowej miasta Malmö w tekście jak zapisać się na SFI czytamy:

Du gör din anmälan till sfi via vår e-tjänst i det som kallas självservice. När du har gjort din anmälan ska du få en plats inom tre månader. (Kiedy wyślesz zgłoszenie, powinieneś dostać miejsce w ciągu trzech miesięcy.)

Gotowy/a na ćwiczenia?

Klikając w poniższy obrazek możesz pobrać przygotowane przeze mnie ćwiczenia, które pozwolą Ci sprawdzić czy czas presens perfekt to dla Ciebie bułka z cynamonem. Te ćwiczenia to jedna z tzw. poniedziałkowych lekcji, które wysyłam co tydzień subskrybentom mojego newslettera. Też chcesz dostawać takie lekcje? Zapisz się tutaj na dole strony.

A jeśli masz ochotę uczyć się ze mną szwedzkiego, sprawdź ofertę moich kursów online dla początkujących i średniozaawansowanych.